تبلیغات
علوم آزمایشگاهی گراش ـ ورودی 90
علوم آزمایشگاهی گراش ـ ورودی 90
 
قالب وبلاگ

امروزه برای انجام CBC از دستگاههای شمارشگر سلولی استفاده می شود. اولین دستگاههای آنالیزور در خون شناسی كه بر مبنای امپدانس الكتریكی عمل می كردند، فقط قادر به اندازه گیری چند پارامتر ساده مانند شمارش تعداد كل WBC ، RBC، PLT، Hb، Hct، MCV، MCH و MCHC بودند. یكی از پیشرفته ترین دستگاههای شمارشگر كه تاكنون ساخته شده است دستگاه H1 می باشد كه توسط كمپانی Technicon به بازار عرضه گردیده است. با توجه به اینكه خوشبختانه از حدود15 سال پیش این دستگاه در بیمارستان امام رضا(ع) مشهد موجود بوده و دستگاه پیشرفته ای می باشد كه قادر به اندازه گیری پارامترهای متفاوتی در مورد RBC، WBC و پلاكت است كه در صورت آشنایی با آنها، تفسیر CBC انجام شده توسط سایر دستگاههای شمارشگر نیز آسان خواهد بود بنابراین بیشتر درمورد پارامترهای تعیین شده توسط دستگاه H1 CBC توضیح داده می شود.

 دستگاه H1 دستگاهی تمام اتوماتیك است، كه قادر به اندازه گیری 33 پارامتر مختلف خونی فقط با استفاده از 100 میكرولیتر خون كامل با سرعت 80-60نمونه در ساعت می باشد سرعت دستگاه برای نمونه های آزمایش كامل خون(CBC)80 نمونه در ساعت و برای نمونه های CBC همراه با شمارش افتراقی گلبول های سفید 60 نمونه در ساعت است . دستگاه H1 دارای چهار كانال جداگانه است كه شامل كانال گلبول قرمز- پلاكت، كانال هموگلوبولین، كانال پراكسید از و كانال بازوفیل – لوبولاریته می باشد. اساس كار دستگاه بر مبنای فلوسیتومتری می باشد. سلولهای خونی در FLOW CELL با سرعت زیاد یكنواخت در حركت هستند. در كانال RBC-Plt و كانال بازوفیل – لوبولاریته از نورلیزر برای بررسی خواص سلولی استفاده می شود. در كانال پراكسید ازو هموگلوبین از یك منبع نورها لوژنی تنگستن جهت آنالیز استفاده می گردد.

 

از آنجا كه گلبولهای سفید در این دستگاه در دو كانال جداگانه(كانال پراكسید از و كانال بازوفیل – لوبولاریته) شمارش و آنالیزمی شوند

نتایج دو كانال با هم مقایسه می گردد دستگاه برای شمارش افتراقی گلبولهای سفید بسیار دقیق بوده و می تواند دارای هشدارهای مخصوص پلاكت، لنفوسیت آتی پیك، گرانولوسیت نارس(Immature granulouyte) ، انحراف به چپ (Sift to Left)و NRB باشد.

)كانال RBC – پلاكت

 

الف)گلبول قرمز

 

در كانال RBC-Plt،گلبول قرمز از فلوسل عبور و تحت تابش اشعه لیزر قرار می گیرد علاوه بر شمارش تعداد گلبول های قرمز، از پخش نور حاصل در زاویه 3-2درجه(Low angle) جهت تشخیص حجم گلبول های قرمز و زاویه 15-5درجه (High angle) جهت تشخیص غلظت Hb گلبول های قرمز استفاده می شود. هماتوكریت در دستگاههای شمارشگر به شكل غیر مستقیم و محاسباتی از ضرب كردن تعداد RBC در MCV بدست می آید.

 

 RBC)× (Hct=MCV

 2- MCV :

بیانگر حجم متوسط یك گلبول قرمز است كه به طور طبیعی 80-96 فمتولیتر(fl) می باشد. از آنجا كه در دستگاههای شمارشگر سلولی، تعداد زیادی از گلبولهای قرمز شمارش می‏شوند میانگین یا متوسط حجمی سلولها را به عنوان MCV گزارش می كنند.

 

برای اینكه بتوانیم MCV را درست تفسیر كنیم باید تغییرات آن را در طول زندگی بدانیم. نوزادان در بدو تولد به طور طبیعی MCV معادل 104-118fl دارند. پس به طور نرمال نوزادان دارای گلبولهای قرمز ماكروسیتیك می باشند به موازات رشد،  MCV كاهش می یابد و در یكسالگی به كمترین مقدار خود می رسد و میزان آن 78±8 fl می باشد بعد از یكسالگی MCV افزایش می یابد تا به حد بالغین می رسد.

 

با استفاده از MCV می توان گلبولهای قرمز را از نظر حجم در گروههای نرموسیتیك(MCV=80-96fl)، میكروسیتیك    (MCV<80 fl) وماكروسیتیك   (MCV < 96 fl) تقسیم بندی كرد كه در طبقه بندی آنمی استفاده می شود. در صورتیكه بیمار مبتلا به آنمی بوده و گلبول های قرمز میكروسیت هستند بیشتر به نفع آنمی فقر آهن، تالاسمی مینور، كم خونی سیدروبلاستیك و در بعضی موارد در آنمی بیماریهای مزمن نیز گلبولهای قرمز میكروسیت هستند. در صورتیكه گلبلوهای قرمز ماكروستیك باشند می تواند بیانگر آنمی مگالوبلاستیك باشد اگر چه سایر حالاتی كه می توانند منجر به ماكروسیتوز بدون تغییرات مگالوبلاستیك شوند مثل همولیز، هیپوتیروئیدیسم، بیماری كبدی و آنمی آپلاستیك را نیز باید در نظر داشت.چنانچه گلبولهای قرمز نورموسیتیك باشند بیشتر به نفع آنمی بیماریهای مزمن،آنمی آپلاستیك، كم خونی حاد بدنبال خونریزی و آنمی های همولیتیك می باشد.

MCH :

بیانگر میانگین محتوای هموگلوبین در گلبولهای قرمز می باشد در دستگاههای شمارشگر هماتولوژی MCH یك اندكس محاسباتی است كه با استفاده از غلظت Hb و شمارش گلبول قرمز محاسبه می شود.

 

MCH=Hb(برحسب گرم در لیتر)/ RBC (بر حسب تعداد سلول در لیتر )  

میزان طبیعی MCH،31-27 پیكوگرم(Picogram=10-12)است.

مثال: در بیماری هموگلوبین 15گرم در دسی لیتر و شمارش RBC 1012×5در لیتر می باشد پس در یك لیتر خون دارای 150گرم هموگلوبین است كه در تعداد 1012×5توزیع شده است در این صورت MCHبرابر

 MCH=150g/1012×5=12-10×30g=30Pg

 

گلبولهای قرمز را می توان از روی MCH به سه دسته نروموكروم(Pg 31-27=MCH)، هیپوكروم(MCH كمتر از 27 پیكوگرم) و هیپركروم (MCH بیشتر از 31 پیكوگرم) تقسیم بندی نمود. معمولا در آنمی های میكروسیتی، گلبولهای قرمز هیپوكروم بوده و در آنمی مگالوبلاستیك.RBC ها هیپركروم و در آنمی ناشی از بیماریهای مزمن، گلبولهای قرمز نرموكروم ویا هیپوكروم هستند.

 

(Mean Cell Hemoglubin Concentration) MCHC:

 

غلظت متوسط Hb در حجم معینی از گلبولهای قرمز فشرده(كه همان هماتوكریت می باشد) است و با استفاده از غلظت Hb و HCT محاسبه می شود.

 

MCHC=Hb(g/dl) برحسب / Hct

میزان طبیعی MCHC 37 -33 گرم در دسی لیتر می باشد.

.

این پارامتر در آنمی فقر آهن كاهش می یابد در آنمی مگالوبلاستیك MCHC اكثرا طبیعی و یا كاهش یافته می باشد. MCHC به طور مشخص در اسفروسیتوز افزایش می یابد.

 

فواصل مرجع 95% در افراد بزرگسال طبیعی برای MCV، MCH و MCHC به قرار زیر است MCV برابر 80 تا 90 فمتولیتر، MCH برابر با 27 تا 31 پیكوگرم و MCHC برابر با 33 تا 36 گرم در دسی لیتر. در یك فرد سالم، تغییرات اندكس های گلبول قرمز جزئی است و در هیچ یك از شاخص ها بیشتر از 1±واحد تغییر وجود نداردمثلا اگرMCV فردی 85 فمتولیتراست باآزمایشهای متعدد(البته در صورتیكه دستگاههای اندازه گیری دقت یكسانی داشته باشند)باید بین 86-84 فمتولیتر باشد و در صورت خارج شدن از این محدوده نیاز به Fallow up و بررسی دارد.

 

(Red Cell Distribution Width) RDW:

 

 بیانگر دامنه پراكندگی حجم گلبولهای قرمزحول محور میانگین می باشد مقدار طبیعی آن15- 5/11% بوده و دستگاه از روی تغییرات RDW قادر به گزارش درجه آنیزوسیتوز (تفاوت اندازه حجم گلبولهای قرمز) می باشد.

 

 

RDW= SD/MCV×100

 

RDW معیاری جهت آنیزوسیتوز می باشد و هر گاه میزان RDW بیشتر از نرمال شود نشاندهنده یكدست نبودن گلبولها قرمز می باشد. RDW به عنوان یك پارامتر سودمند همراه با MCV و تعداد گلبول قرمز در افتراق بین تالاسمی مینور بدون عارضه و كمبود آهن استفاده می شود. در تالاسمی مینور، تعداد گلبولهای قرمز افزایش، MCV كاهش و RDW در محدوده طبیعی میباشد در حالیكه در آنمی فقر آهن‌، تعداد گلبولهای قرمز كاهش،‌MCV پایین و RDW بالا می باشد.(بیشتر از 16 fl) به نظر می رسد RDW اولین معیاری است در جریان كم خونی فقر آهن غیر طبیعی می شود.

 

از RDW می توان در افتراق آنمی های ماكروسیتی هم استفاده نمود. در صورتیكه بیمار مبتلا به كم خونی و MCV افزایش یافته دارای RDW بالا باشد بیشتر به نفع آنمی مگالوبلاستیك و یا همولیز می باشد . در حالیكه در آنمی آپلاستیك و یا كم خونی ناشی از بیماری كبدی معمولا RDW درمحدوده طبیعی می باشد.

 

هر گاه میزان RDW بین 18-16باشد دستگاه به عنوان آنیزوسیتور 1+، اگر RDW بین 22-18 باشد به عنوان آنیزوسیتوز 2+ و اگر بیش از 22 شود به عنوان آنیزوسیتوز 3+ گزارش می كند.

 

۲- کانال WBC :شمارش گلبولهای سفید در ۲ کانال پراکسیداز و بازوفیل لوبولاریته اندازه گیری میشوند و بنابراین دقت بالایی در افتراق این سلول ها از یکدیگر دارد. در کانال پراکسیداز سلولها بر اساس فعالیت پراکسیدازی و اندازه از یکدیگر جدا میشوند. فعالیت پراکسیدازی روی محورX و سایز سلولی روی محور Y مشخص میشود. در نمودار حاصله در ستون اول لنفوسیت ها قرار میگیرند که فاقد فعالیت پراکسیدازی بوده و سایز کوچکی دارند بنابر این لنفوسیتهای نرمال در گوشه سمت چپ و پایین قرار میگیرند، سلولهای نابالغ این رده و LUC در همین ستون ولی بر اساس سایز بالاتر قرار میگیرند. در ستون دوم نمودار حاصله منوسیتها و بازوفیل ها که دارای فعالیت پراکسیدازی کمی بوده بر اساس سایز قرار میگیرند . در ستون سوم نوتروفیل ها قرار میگیرند، که این سولها فعالیت پراکسیدازی بالایی دارند و در نهایت در ستون آخر سلولهایی با حداکثر فعالیت پراکسیدازی یعنی ائوزینوفیل ها قرار دارند. در هر ستون سلولهای نابالغ همان رده در سطوح بالایی به علت سایز بالاتر تشکیل میشوند.

  در این کانال افتراق خوبی بین نوتروفیل و بازوفیل داده نمیشود ولی در کانال بازوفیل توسط یک نوع سورفاکتانت سیتوپلاسم همه سلولها از بین رفته به جز بازوفیل بنابراین سایر سلولها بر اساس تک هسته ای و چند هسته ای جدا شده ولی بازوفیل از اینها جدا شده و در قسمت جداگانه ای قرار میگیرد.

) LI یا اندكس لوبولاریته:

 

 دستگاه H1 براساس توانائی خود در كانال بازوفیل لوبولاریته قادر است گلبولهای سفید را به دو دسته سلولها با هسته یك لوبوله یا تك هسته ای(لنفوسیت ومنوسیت) و سلولها با هسته چند لوبوله (ائوزینوفیل و نوتروفیل) تقسیم نماید و نسبت سلولهای با هسته چند لوبوله به سلولهای تك هسته ای را تعیین نماید.

 

L.I= تعداد سلولهای تك هسته ای /تعدادسلولهای چند هسته ای

 

مقدار طبیعی LI بین 3-9/1 می باشد. هر گاه این نسبت كاهش قابل توجه بیاید دستگاه به عنوان Sift to Left و یا افزایش نسبی لنفوسیت ها و منوسیت های خون محیطی است در صورتیكه نوتروفیلها و یا ائوزینوفیلهای خون محیطی افزایش داشته باشند LI افزایش می یابد(باید توجه نمود كه Sift to Left در استفاده روتین به عنوان وجود سلولهای غیر بالغ رده میلوئیدی كه شامل باند، متامیلوسیت و ...در خون محیطی می باشد كه معمولا در جریان عفونتها دیده می شود و با Shit to left مورد نظر در دستگاه H1 متفاوت است).

اخطارها(Merphology Flags):

 

دستگاه H1 قادر است كه تغییرات گلبول قرمز را از نظر اندازه و میزان هموگلوبین و اختلالات گلبول های سفید را از نظر انحراف به چپ و یا وجود سلولهای بلاست و آتی پیك در به شكل Flag مشخص نماید در حالت طبیعی و بدون هیچ تغییر مورفولوژی این Flag  به شكل چهار صفر در كنار هم    (oooo) نمایش داده می شوند.

 

RBC Flag:

 

همان طور كه گفته شد در حالت طبیعی به شكل چهار صفر مشخص می شود كه بیانگر نرموسیتیك و نرموكرومیك بودن گلبولهای قرمز است. در صورت تغییرات در اندازه و میزان هموگلوبین گلبول قرمز براساس شدت تغییر صفرها تغییر خواهند كرد.

 

به ترتیب از سمت چپ صفر اول در صورت آنیزوسیتوز تغییر خواهد كرد، كه میزان این آنیزوسیتوز كه از روی RDW محاسبه می شوند. عدد دوم از سمت چپ براساس تغییر MCV خواهد بود. كه در صورتیكه بیشتر از 5/2% گلبولهای قرمز دارای حجم كمتر از 60 fl یا بیشتر از 120 fl داشته باشند صفر دوم تغییر خواهد كرد. صفر سوم از سمت چپ در صورت آنیزوكرومی تغییر خواهد كرد كه از شدت آن از روی تغییرات HDW مشخص می شود و صفر چهارم از سمت چپ تغییرات آن بیانگر هیپوكرومازی پاهیپروكرومازی است كه از روی مقدار پارامتر CHCM كه دستگاه مستقیما در كانال RBC محاسبه می كند بدست می آید. گلبولهای قرمزی كه میزان CHCM كمتر از g/dl 28 دارند به عنوان هیپوكروم و گلبولهای قرمزی كه میزان CHCM آنها بیشتر از     g/dl 41 است به عنوان هیپركرم تشخیص داده می شوند.

 

WBC Flag:

 

به ترتیب از سمت چپ تغییر صفراول بیانگرto Left Shift، تغییر صفر دوم بیانگر وجود لنفوسیت آتی پیك، تغییر صفر سوم بیانگر وجود بلاست و تغییر صفر چهارم بیانگر وجود سایر موارد یا Other  مانندNRBC  یا هاول ژولی می باشد كه می تواند ایجاد اخطار نماید.

 

 در گزارش ها ۲ مورد تحت عنوان OTHER وجود داردمورد اول مربوط به وجود گلبولهای قرمز هسته دار است که اگر در جلوی آن N تایپ شده باشد بیانگر وجود این سلولها است که البته در صورت وجود لنفوسیتهای کوچک این سلولها باNRBC اشتباه میشوند و OTHER دوم بیانگر وجود سایر اشکال غیر طبیعی مثل گرانولوسیتهای نابالغ IG میباشد. 




طبقه بندی: آزمایشگاه،
[ پنجشنبه 8 دی 1390 ] [ 02:31 ب.ظ ] [ گروه علوم آزمایشگاهی گراش 1390 ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

علوم آزمایشگاهی گراش ـ ورودی 90
نظر سنجی
نظرشما درباره محتوای وبلاگ چیست؟






آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب
تماس با ما

-_ !News _-



-_ !News _-